Geschiedenisles in de bieb: een historie van de Verenigde Staten (college 3)

Van Kolonie tot Wereldmacht: de Geschiedenis van de Verenigde Staten. Amerika lijkt voorspelbaar, en toch blijft het verrassen! In deze collegereeks neemt studentdocent Wouter u mee naar de oprichting van de VS tot het heden.

Deze collegereeks gaat langs de geschiedenis van de Verenigde Staten om de oorsprong van eigenaardigheden bloot te leggen en te verduidelijken. Het nieuws van vandaag de dag is geen afwijking van de norm, maar juist het verlengde van de geschiedenis.

College 1: Koloniaal Amerika – Inheemsen, Pelgrims en Washington

Al vóór de opkomst van de Europeanen waren er complexe Inheemse beschavingen aanwezig in Noord-Amerika; desondanks werden zij door de latere Europese kolonisten beschouwd als ‘barbaars’. In 1607 werd de eerste permanente Engelse kolonie in Noord-Amerika gevestigd. Bevolkt door religieuze puriteinen, verpauperde contractarbeiders en andere gelukszoekers, ontstond er onder kolonisten een eigenaardige Brits-Amerikaanse cultuur met een speciale nadruk op individuele vrijheid. Vanaf het midden van de achttiende eeuw werd de relatie tussen de Amerikaanse kolonies en het Engelse moederland steeds zuurder, wat uiteindelijk leidde tot de Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog en de stichting van een nieuwe republiek: de Verenigde Staten.

College 2: Afrikaans Amerika – Opkomst en ontwikkeling van Afrikaanse slavernij

In 1619 kwam het eerste slavenschip aan op het Noord-Amerikaanse continent. Zonder toestemming of contract werden een half miljoen Afrikanen ontvoerd en op brute wijze te werk gesteld op de rijst-, tabak- en katoenplantages van het Amerikaanse Zuiden. In 1650 waren er maar enkele honderdtallen Afrikaanse slaven; tweehonderd jaar later vormden zij een vierde van de totale Amerikaanse bevolking, de grote meerderheid van hen in kettingen. Gedurende die tijd werd de menselijkheid van Afro-Amerikanen stelselmatig ontkend en waren zij het slachtoffer van meedogenloos geweld en racisme – tot op de dag van vandaag.

College 3: Verdeeld Amerika – Aanloop en nasleep van de Burgeroorlog

Na haar onafhankelijkheid breidde de jonge Verenigde Staten haar gebied uit van kust tot kust, ten koste van de inheemse stammen die ofwel werden vermoord ofwel gedeporteerd

werden naar ‘indianenreservaten’. De uitbreiding van de VS liep parallel met de uitbreiding van de slavernij in het Zuiden, die zich steeds assertiever begon op te stellen tegenover het ‘vrije Noorden’. Deze Noord-Zuid rivaliteit brandde uit tot een verwoestende Burgeroorlog over de slavernijkwestie. Als gevolg hiervan werden de Afro-Amerikaanse slaven bevrijd; maar van werkelijke emancipatie kwam weinig terecht.

College 4: Wereldmacht Amerika – Van ongestoorde isolatie tot unipolaire wereldorde

De Verenigde Staten kwam de twintigste eeuw binnen als één van de grootmachten in de wereld. Onder de schijn van isolatie breidde het Amerikaanse Rijk zich uit van de Filippijnen tot aan Puerto Rico en kwam het de Eerste Wereldoorlog uit als overwinnaar. De crisis van het kapitalisme in de dertiger jaren werd verholpen met de New Deal en opgelost met de Tweede Wereldoorlog, waarna de VS in conflict kwam te staan met de Sovjet-Unie gedurende de Koude Oorlog. Intussen werden de roepen om Afro-Amerikaanse emancipatie steeds luider, wat resulteerde in de bevestiging van Afro-Amerikaans stemrecht. Met de val van de Sovjet-Unie bleef de Verenigde Staten over als de enige wereldmacht; maar de afgelopen twintig jaar heeft de wereld laten zien dat deze positie niet onaangetast zal blijven.

Praktische informatie

• Data: 13 en 20 maart en 10 en 17 april 

• Locatie: bibliotheek Ommoord

• Toegang: gratis voor leden, 2,50 voor niet-leden

• Aanmelden: tickets bij de balie of via de button website bibliotheek Rotterdam