Bladmuziek op je tablet, iPad of iPhone

Bladmuziek op je tablet, iPad of iPhone

Niet iedereen is enthousiast over het lezen van bladmuziek op de iPad of een Android tablet. Toch zijn er veel voordelen. Onze blogger John zet ze hieronder uiteen. 

Sommige apps bieden meerwaarde ten opzichte van papier doordat je mee kunt luisteren met de bladmuziek. Aan de andere kant is het formaat van het scherm voor sommigen net iets aan de kleine kant. Het fijne aan apps zoals Seescore is dat het notenbeeld schaalbaar is en je de 'notendichtheid' zelf kunt instellen. Het reflecterend zonlicht kan echter bij het musiceren in de buitenlucht funest zijn voor de leesbaarheid van het scherm (hoewel het heldere retinascherm van de huidige generaties iPads daar wat minder last van heeft door de  hogere resolutie). 

In de praktijk blijkt dat jazzmuzikanten vaak genoeg hebben aan alleen een akkoordschema,  en wel weer blij zijn met het iRealbook (iPad, iPhone, Android) met akkoordschema's van nummers, die zelfs op een iPhone nog leesbaar zijn. Deze bevat honderden te transponeren nummers, waarvan je ook nog eens de begeleiding  kunt afspelen. Orkesten zijn om diverse redenen nog terughoudend in het gebruik van tablets. Dat heeft deels te maken met vasthouden aan tradities, angst voor uitvallen van het beeld, de richting publiek storende werking van het verlichte scherm, onbekendheid met de functionaliteit en het ontbreken van digitale versies van partituren. Een van de belangrijke voordelen van een digitale partituur is dat aantekeningen van de dirigent automatisch verschijnen in de partijen van de orkestleden. Bij bigbanduitvoeringen daarentegen zie je vaak een wisselend beeld van deels digitale en papieren lessenaars. Ook kun je bij de meeste apps een draadloos voetpedaal aansluiten om de pagina's om te slaan. Sommige apps en dat dat levert echte meerwaarde horen zelfs aan je spel wanneer de bladmuziekpagina moet worden omgeslagen. Ik heb wel sterk de indruk, dat deze techniek wil die toepasbaar zijn op alle bladmuziek nog in de kinderschoenen staat. En sommige apps bieden ook een audioweergave van bijvoorbeeld de begeleiding.

De iOs-gestuurde tablets en smartphones, dat wil zeggen de iPads en iPhones, lopen qua toepassingen voor de meer actieve muziekbeoefening nog steeds voor op Android-gestuurde tablets en mobiele telefoons.Van sommige apps bestaan er ook versies voor Windows-gestuurde tablets. Sinds de introductie van de iPad, 8 jaar geleden hebben zich vele bedrijven gestort op het ontwikkelen van apps voor het lezen van bladmuziek, hieronder de applicaties die zijn overgebleven.

Apps voor het tonen van bladmuziek: 

  • Musicreader (€0,99) (iOs, Windows) is een pionier op het gebied van bladmuziek op een tablet(touch)pc.

  • Forscore (€9,99) (iOs, iPad/iPhone)en is net als musicreader bestemd voor het tonen van en bladeren door bladmuziekpagina's in PDFformaat, is verbonden aan uitgeverij musicnotes.com. En je kunt ook zelf stukken toevoegen vanaf een computer of internet. Je kunt er net zoals bij de Musicreader notities aanbrengen, setlijsten maken, audio koppelen, "hands free' omslaan met een bluetooth pedaal etc. Deze app heeft zich ontwikkeld als standaard app voor het lezen van bladmuziek. Werkt snel en prettig. Nederlandstalige handleidingen en tips op de website van de DigitaleMuzikant.

  • MobileSheets (€13,99) kun je ten opzicht van Forscore beschouwen als een volwaardig alternatief maar dan voor Android gebruikers. Het kent een ingebouwde metronoom en je kunt de muziek in de vorm van een mp3 naast de baldmuziek laten horen, etc.

  • Unrealbook (€9,99) (iOs, iPad/iPhone) te vergekijken met Forscore, beheert je collectie bladmuziek in PDF formaat, 'hands free' pagina's omslaan met de iRig BlueBoard of het AirTurn voetpedaal. Via Bluetooth of WIFI zijn iPads met dit programma te koppelen, zodat een dirigent ook voor medemuzikanten de pagina's kan omslaan. Met de Apple pencil kun je aantekeningen maken.

  • Seescore (€9,99) (iOs) maakt in plaats van het statische PDF formaat gebruik van het meer flexibele en in vele noteneditprogramma's te gebruiken MusicXML. Met name komt dit ten goede aan het op persoonlijke wensen inrichten van de visuele layout, cq aantal weer te geven balken per pagina, aantal maten per balk, het kunnen beluisteren, bewerken van de bladmuziek.

  • met het iGigbook (€9,99) (iOs, Android) kun je bladmuziek van een aantal fake en realbooks (melodieën van jazz/blues nummers, met tekst en akkoordsymbolen) in PDFformaat ,gemakkelijk tonen en beheren, setlists maken etc. Bevat de indexen van deze boeken. Zoeken gaat snel (Voorwaarde is wel dat je die boeken eerst download).

  • RealTunes (€5,99) (iOs, iPad/iPhone) is net zoals iGigbook gericht op het tonen van nummers uit realbooks, je kunt ze hier per nummer inladen en er is verbinding met dropbox mogelijk.
     
  • Tonara (iOs, Android) is een bladmuziek reader, die aan je spel hoort wanneer om te slaan naar de volgende pagina , en dat doet ie ook tijdig. De techniek is inmiddels zover dat dat ook geldt als je in een ensemble met meerdere instrumenten speelt ! Vooral geschikt voor educatieve doeleinden. Je kunt aantekeningen maken waarbij je die van leerling en docent kunt scheiden. Geeft toegang tot een uitgebreide bibliotheek van bladmuziek. Je kunt je eigen spel ook opnemen. De opname kun je al terug luisterend dan weer synchroon laten lopen met de bladmuziek. Al met al een app met veel toegevoegde waarde! 
  • Bij Cadenza heb je de keuze uit bladmuziek van 200 klassieke stukken voor diverse instrumenten. Het bijzondere is dat je een orkest kunt laten meespelen, dat het ieder moment het tempo volgt waarin jij speelt. Ook hier hoef je net zoals bij Tonara niet zelf de bladmuziekpagina's om te slaan.  

  • Tomplay interactive sheet music, biedt naast bladmuziek ook audio begeleidingen, van  pianoconcerten van Mozart tot eenvoudige pianobewerkingen van tangos gecomponeerd door de befaamde zanger Carlos Gardel.

  • Musica piano online toegang tot een enorme bibliotheek bladmuziek voor klassiek piano van toonaangevende uitgever Könemann (o.a. Urtext), met mogelijkheden om vingerzettingen etc toe te voegen.

Naast bovenstaande apps, die bedoeld zijn voor bladmuziek en zijn weergegeven in mensurale notatie, zijn er ook apps met muziek in tabulatuurnotatie:

      • Ultimate guitar tabs (iOs, Android, iPhone/ iPad) is een veelzijdige app voor het bekijken van gitaar tabs en geeft toegang tot honderdduizenden muziekstukken, bestaande uit songtekst met bijbehorende akkoorden.

Wat is handig bij het lezen van bladmuziek op een tablet?

      • Een voetpedaal om bladmuziekpagina's om te slaan terwijl je beide handen vol hebt aan je muziekinstrument. Het werkt draadloos via bluetooth.
      • Een inklapbare muziekstandaard, de iPad music-stand voor de iPad van Brandsen Support Systems en ook andere standaards zijn verkrijgbaar bij  de webwinkels van Bax-shop of Bol.com

Voor het verkrijgen van digitale bladmuziek bestaan vele websites, commercieel en niet commercieel. Zie de lijst met een overzicht van een aantal gratis bronnen

Bibliotheek Rotterdam beschikt over een grote, brede, collectie bladmuziek van ongeveer 40.000 banden, van klassiek to populair, van tango tot close harmony, van gitaar tot orkest, voor beginners en gevorderden, van oefeningen tot speelstukken. Vaak uniek materiaal dat niet altijd te vinden is als digitale bron. De catalogus biedt tevens toegang tot de Petrucci-databank van downloadbare klassieke partituren.

Lees verder op deze blog:

John Valk, specialist media Bibliotheek Rotterdam