Audio naar bladmuziek omzetten: hoe doe je dat?

16 juli 2018

Audio naar bladmuziek omzetten: hoe doe je dat?

Zijn er apps en/of programma's die audio van een cd of MP3- of WAV-bestand over kunnen zetten naar bladmuziek? Mediaspecialist John Valk blogt er over. 

De afgelopen jaren krijg ik zo af en toe de vraag of er programma’s bestaan die een nummer van een cd, een MP3- of WAV-bestand over kunnen zetten naar bladmuziek. Hoewel veel programma’s pretenderen daartoe in staat te zijn, moet ik constateren dat een nauwgezette vertaling van audio naar bladmuziek lastig te realiseren is.

Verschillende instrumenten die tegelijkertijd, vlak na of voor elkaar, noten op verschillende toonhoogtes en met een uiteenlopende duur laten horen, zijn heerlijk om naar te luisteren, maar technisch zeer moeilijk digitaal op een tijdlijn te scheiden in individuele instrumenten, toonhoogtes en toonduur. Bijna alle songboeken die je kunt kopen, zijn samengesteld door muzikale specialisten die nauwgezet naar een originele opname hebben geluisterd en elke noot met de hand hebben getranscribeerd, meestal met behulp van een tool om de opname langzamer te laten lopen. Voordeel is dat je daarmee makkelijker toonhoogtes en ritmes kunt herkennen.

Indien je op zoek bent naar bladmuziek van een stuk muziek en er is geen bladmuziek te vinden, dan zou je ook op zoek kunnen gaan naar de muziek in MIDI (.mid) of karaoke (.kar). Dit zijn bestandstypen die je zowel via de instrumenten op de geluidskaart van je computer kunt laten horen als laten zien in notenbeeld. Daarvoor zijn diverse programma’s beschikbaar. Voor het louter beluisteren van zo’n MIDI-bestand is de Windows Mediaplayer het meest voor de hand liggende programma. Om een gevonden muziekstuk in MIDI of karaoke formaat te tonen in muzieknoten kun je deze downloaden in een notenopmaakprogramma als Sibelius en andere programma's, waaronder het gratis, inmiddels zeer uitgebreide Musescore of het voordelige MusicCAD. Nadeel is dat livemuziek in de vorm van MIDI nooit zo strak qua timing klinkt als binnen het notenbeeld van een partituur. MIDI zichtbaar gemaakt in een notenbeeld laat dan vaak noten zien die net vóór of achter de maatstreep komen te staan. Dat zie je ook in onderstaande beoordeling op Youtube van Audioscore. Soms kan het programma dat rechttrekken (quantize), maar in de praktijk blijft er meestal nog het nodige te sleutelen over.

Er zijn programma's, die MP3- en WAV-bestanden naar MIDI converteren, maar die dit alleen kunnen doen voor muziek met één enkelvoudige melodie op één instrument en dat met zeer beperkt succes. Technieken zoals een vibrato of het glijden van de ene naar de andere toon zorgen er vaak voor dat de programma's fouten maken bij het bepalen van toonhoogtes en ritmes. Als het programma  muziek probeert te analyseren waarbij meerdere noten tegelijk worden gespeeld door meerdere instrumenten (dus bijna alle muziek!), maken ze zoveel fouten dat ze eigenlijk geen praktisch nut hebben. De uitgever van het toonaangevende notenopmaakprogramma Sibelius brengt sinds enige tijd AudioScore uit voor PC en Mac. Dat beroept zich erop in audiobestanden maximaal 16 instrumenten te kunnen herkennen en om te zetten in bladmuziek (zie de afbeelding rechts).

Kijk en luister met de hierboven genoemde beperkingen voor ogen naar een korte beoordeling van Audioscore 8: 

Scorecloud is behalve voor PC en Mac ook verkrijgbaar voor iPads en Android-gestuurde tablets en smartphones. Er is een gratis versie met beperkte mogelijkheden en er zijn abonnementsversies, die een volwaardig product aanbieden. Audioscore lijkt beter met complexere muziek om te kunnen gaan, maar Scoreclous lijkt wat gebruiksvriendelijker en is op meerdere platforms te gebruiken:

Kijk en luister vooral hoe Melody scanner  werkt voor Android smartphones en tablets:

Voor de iPhone is er ScoreCleaner Notes (€0,99). Daarmee wordt een melodie, die je zingt of speelt op een instrument, direct omgezet in bladmuziek. Een unieke app! De app ‘Hum on’ (Android) laat je een melodietje neuriën, dat niet alleen wordt omgezet in notenbeeld, maar dat je ook nog kunt beluisteren in een zelf gekozen muzikale stijl: 

Wat als de bovengenoemde programma's niet zo foutloos werken als je zou willen? Ben je zelf niet zo muzikaal onderlegd, dan kun je op zoek gaan naar een bedrijf dat audio voor jou kan omzetten. Dan kom je bijvoorbeeld terecht bij ‘My sheet music transcription’. Of je gaat op dezelfde manier te werk als professionele uitgevers; namelijk zelf op gehoor de muziek van een cd of audiotrack noteren. Gelukkig bestaan daar hulpmiddelen voor. Ik werk zelf wel eens jazzsolos van de cd uit in bladmuziek, als studie/oefenmateriaal via het programma Amazing Slow Downer. Dat programma kan muziek vertraagt afspelen, zonder dat de toonhoogte verandert. Dat geeft je dan weer de tijd om goed te luisteren alvorens de muziek in muzieknoten op te schrijven. Het programma is beschikbaar voor PC, Mac, iPad en Iphone. Bekijk de demo:

Max Wild laat in deze video zien hoe je audio omzet naar midi (dat weer om te zetten naar bladmuziek) via Ableton Live :

Op onderstaande sites vindt je meer info over programmatuur om bladmuziek te maken vanaf audio:

Bekijk ook de website van Automatic Piano Transcription of lees verder op deze blog:

  • Bladmuziek op je tablet, iPhone of iPhone

Tips en opmerkingen zijn uiteraard welkom, maak daarvoor gebruik van het reactieveld hieronder.

John Valk , Specialist Media, Bibliotheek Rotterdam 

John Valk

1000 Resterende tekens