Inspiratiemiddag Nationale Voorleesdagen en Poëzie

15 dec 2017

Inspiratiemiddag Nationale Voorleesdagen en Poëzie

Op 29 november deden onderwijsspecialisten met allerlei verschillende achtergronden inspiratie op voor de Nationale Voorleesdagen 2018. Een verslag van deze middag.

Op 29 november deden onderwijsspecialisten met allerlei verschillende achtergronden inspiratie op voor de Nationale Voorleesdagen 2018. Een verslag van deze middag.

Bij het aanmelden voor de bijeenkomst ontvingen alle deelnemers al een goodiebag, de inspiratie ging direct van start! En deze middag worden we getrakteerd op maarliefst twee mooie lezingen, van Ted van Lieshout en Edward van de Vendel en Floor de Goede zullen ons vanmiddag gaan inspireren. De middag startte echt met het voorlezen door Elsemieke Zondervan uit SSSt! De tijger slaapt van Britta Teckentrup. Het Prentenboek van het jaar. Dit boek staat centraal tijdens de Nationale Voorleesdagen 2018.

Lezing Edward van de Vendel & Floor de Goede

Floor en Edward

 

 

 

 

Edward en Floor laten de illustraties zien uit hun prentenboek Ik ben de dinosaurussen geweest, bij iedere plaat krijgen wij niet alleen een stukje verhaal te verhoren, maar vertellen zij ook hoe dit verhaal is ontstaan en welke keuzes zijn gemaakt. Waarom deze dino’s, deze boeken in de boekwinkel, op wie lijkt die ene zus? En mag Floor wel of geen bloed tekenen (een paar druppeltjes dan…) Het is een boek geworden waar heel veel kinderen bij weg kunnen dromen en iedere keer weer iets nieuws in kunnen ontdekken.  Dit boek is ook niet voor niets terecht gekomen in de Prentenboeken top 10 van de Nationale Voorleesdagen 2018. Dit boek maakt zeker kans om iemands lievelingsboek te worden!

Edward vertelt dat kinderboeken een veel grotere kans hebben om iemands lievelingsboek te worden. Een kinderboek kan echt van belang zijn, meer bieden dan alleen maar amusement. Het recept voor een lievelingsboek is volgens Edward vergelijkbaar met die voor een lievelingsmeester /-juf: 1) ze geven jou het gevoel je te kennen, te begrijpen,  geven een solidariteitsgevoel. 2) Ze hebben iets bijzonders, iets geks, durven persoonlijk te zijn en ze zijn eigenzinnig. 

Floor is van oorsprong striptekenaar. Ik ben bij de dinosaurussen geweest is het eerste echte prentenboek van Floor. Een zeer geslaagd experiment, al zegt hij zelf. Hij maakt nu ook minder gebruik van de computer. Met twee regels tekst mag een illustrator zijn verbeelding laten werken. De illustraties geven veel context bij het verhaal. De hoofdfiguren uit het boek zijn verzonnen, maar ook gebaseerd op bijvoorbeeld goede vrienden. Hij voegt ook echte emoties toe. De oudste zus lacht haar broertje keihard uit; er hangt een familieportret in de woonkamer. Een boek moet uitnodigen om veel vaker te bekijken en te ontdekken. Edward was voor hij fulltime schrijver werd, leerkracht in groep 3. In die tijd ontdekte hij dat heel simpele AVI boekjes voorlezen heel simulerend kan werken. Zo las hij bijvoorbeeld Kaatje Koe en Giel heeft een geheim voor, van Ted van Lieshout. Na het voorlezen wilde de hele klas die boeken lezen! Zo ontdekte Edward dat boeken voor beginnende lezers spannend of grappig moeten zijn, op de derde plaats staat zielig.  

Een van de nieuwe reeksen eerste leesboekjes, waar Edward aan heeft bijgedragen, is Tijgerlezen. Zelf heeft hij ook een deel uit deze reeks geschreven, Floor heeft de illustraties gemaakt. Het was Edward opgevallen dat heel veel vieze woorden in aanmerking komen voor niveau AVI Start en nu is er dus een Heel heel heel vies boek. Het verhaal over pus mocht écht niet van de uitgever, maar superheld Sem Spuug en de Juf is een big hebben dit boek met korte verhalen en strips gelukkig wel gehaald.  Het verhaal snot is zelfs autobiografisch. Hij heeft dit zien gebeuren toen hij op de metro richting Slinge aan het wachten was.
En Floor moet daar dan al die smerige tekeningen bij maken. Hoe hij dat vond? "Bloed en spuug tekenen is geweldig leuk, vooral omdat het niet echt is."

In januari ligt het nieuwste boek van Edward en Floor in de winkels: Sofie en de olifanten.

Informatieve stands en lesbrieven

Pauze

In de pauze had iedereen ruim de tijd om een handtekening van de auteurs te bemachtigen en de stands te bezoeken van:

  • Bibliotheek Rotterdam
  • Boekhandel Donner
  • BoekStart - Diergaarde Blijdorp
  • Dini’s poppenrijk
  • Plint, de stille dichter
  • SKVR
  • VoorleesExpress

Bij de stands van de bibliotheek kon je een lesbrief meenemen met ideeën voor de Nationale Voorleesdagen of een poëzieproject op school.

Lezing Ted van Lieshout

TedvLieshout

 

 

 

 

Na de pauze gaat Ted van Lieshout verder. Hij start met het voordragen van het woordje kunst. Deze tekst werd door het Klokhuis afgewezen als liedtekst. Onsportief als hij is, heeft hij nooit meer een liedje geschreven voor dit tv-programma!   

In het onderwijs is er te weinig tijd of zijn er te weinig handvatten om kunst-, cultuur- of literatuuronderwijs aan de slag te gaan. Het doel is alle kinderen met kunst en literatuur in aanraking te laten komen. Het doel halen is mooi, maar het gaat erom dat je er naar streeft. De allerbelangrijkste en eerste stap is… voorlezen!

Ted van Lieshout is de auteur van de befaamde Boer Boris reeks. Het prentenboek van het jaar 2015 was Boer Boris gaat naar zee, het vierde deel. En dat was een groot voordeel, want als kinderen enthousiast zijn na het luisteren naar een prentenboek, dan willen ze maar een ding: nog zo’n boek! En dat kon ook met Boer Boris. Dan leest Ted voor uit Boer Boris wil geen feest!, ondertussen trakteert hij ons op diverse praktische tips voor in de groep. Boer Boris fans zijn tussen de 1 en 7 jaar oud en de boeken zijn een mooie kennismaking met rijm. Deel 10 wordt Boer Boris en de olifant, toeval bestaat niet.

Voorlezen is belangrijk en moet je blijven doen, ook als een kind zelf kan lezen. “Je blijft toch ook koken als je kind zelf een boterham kan smeren!” Alles kun je voorlezen, ook een pak melk of hagelslag, een gebruiksaanwijzing. Of woorden te moeilijk zijn bepalen kinderen zelf wel. Je weet maar nooit wanneer een woord van pas komt. Zolang je iets niet aanbied kan een kind er ook niets mee.

Poëzie is spelen met taal, en spelen is leren. Vergelijken is beter kijken. Biedt twee dingen aan en je gaat automatisch vergelijken. Gebruik dit om een gesprek op gang te brengen of een andere reactie te krijgen dan mooi.

We krijgen een paar opdrachten om te spelen met taal:
* Er staat een oude dikke vrouw in de weg.
       1) Wat zou je willen zeggen?
       2) Dat kan erger!
       3) En dat nu mooier zeggen …

We praten met elkaar in clichés, anders wordt het ongemakkelijk. Maar clichés of platgetreden taal zie je zelden in gedichten. Er zijn diverse manieren om poëzie te maken, bijvoorbeeld door metselen of schrappen. Bij schrappen schrijf je een zin waarna je alle clichés er uit gaat halen. Voorbeeld: Als ik een hond was dan had ik vier poten en dan blafte ik en kwispelde met mijn staart. Zonder clichés blijven vier woorden over: ik blafte en kwispelde.

Ted schrijft niet alleen gedichten, hij heeft ook beeldsonnetten gemaakt. Deze zijn gebundeld in het mooie boek Rond vierkant vierkant rond. Dit is een kunstboek en een cursus poëzie in één. De 'beeldsonnetten' van Ted van Lieshout voldoen aan de regels van het sonnet, maar zijn gemaakt met beelden in plaats van met woorden. Sonnetten als het spruitjessonnet, fietsbelsonnet en borrelnootjessonnet volgen het patroon van veertien regels, vier strofen en rijm (gelijke beelden) aan het eind.

Nog een laatste tip van Ted: “Probeer blikken te verruimen. Durf te mislukken. Blijf proberen!” Hij draagt nog een aantal gedichten voor uit zijn meest recente gedichtenboek Onder mijn matras de erwt : gedichten & portretten

En zo kwam er aan een zeer inspirerende middag weer een eind.

 

 

 

Els Zeedijk

1000 Resterende tekens